Twee etappes, één wandeling

Vandaag combineer ik etappes 9 en 10 van het Veluwe Zwerfpad. Etappe 10 is maar 7,4 km – te kort voor een lange reis. Vanaf uitspanning De Zwarte Boer wandel je het stille Leuvenumse Bos in, over een brede laan met beuken en eiken. Links zie je glimpjes van landgoed Het Roode Koper, bekroond met een Michelinster. En wie goed oplet, ontdekt rechts in het bos De Zandmolen, een overblijfsel van een watermolen uit 1865. Ik mis hem – te veel in gedachten verzonken.

Beek met geschiedenis

De ‘Papiermeul in ’t Sand’ werd aangedreven door de Leuvenumse Beek die je voortdurend ziet glinsteren tussen de bomen. Dat smalle beekje kabbelt zo kalm dat je je afvraagt hoe hij ooit negen molens draaiende hield. De verklaring is simpel: parallelbeken zorgden voor een hoogteverschil van drie meter, waardoor het water met vaart terugstroomde. En zo kwam het waterrad tot leven.

IJsvogels en mandarijneenden

De Leuvenumse Beek is een oude laaglandbeek, ontstaan in de ijstijd. Let op ijsvogels: ze worden hier geregeld gespot. In het water leven zeldzame soorten als beekprik, beeksigaar en rivierdonderpad. En dan ineens: vier mandarijneenden. Allemaal vrouwtjes, die het qua verenkleed bescheidener aanpakken dan de uitbundige mannetjes.

Stille Eenzaamheid

Net voor de brede laan gaat vervelen, sla je een smaller pad in. Spannender slingerpaadjes leiden door bosgebied Stille Eenzaamheid – treffend, want je komt er niemand tegen. In het Hertenbos zie ik wroetsporen van wilde zwijnen, maar verder blijft het stil.

Stuifzand en stilte

De loofbomen maken plaats voor naaldbos. In het landschap duiken kleine heuveltjes op: restanten van oud stuifzand. Langs het pad groeien bosbessen en de eerste heidestruiken. Dan opent het bos zich voor de Hulshorsterheide en het Hulshorsterzand, een uitgestrekt stuifzandgebied. Alles ligt er verlaten bij. Een bordje belooft schapen, maar ik zie ze niet. Het is hier zó stil: geen mensen, geen wegen, alleen een ongerepte horizon. Zomaar overvalt me het gevoel alleen op de wereld te zijn.

Aortjes Huus en kronkelpaadjes

Je loopt weer door naaldbos, over kronkelende paden. Diep verscholen ligt Aortjes Huus, een voormalig arbeidershuisje dat om de week op zondag open is voor koffie. Even verderop loop je via mini-paadjes de Westeindse Heide op. Hier ontdek je drie soorten heide: struik-, dop- en kraaiheide.

Schaapskudde

De Elspeetse Heide volgt, en ja hoor: in de verte graast de schaapskudde, een vredig tafereel. De Schapendrift – een zacht knisperend zandpad – brengt je naar het dorpje Elspeet. Aan de rand van het dorp staat een fraaie schaapskooi. Hij is gebouwd in 1917, lees ik op een bordje.

Schaapskooi-verhalen

“Hier staat al meer dan 400 jaar een schaapskooi hoor!” In de tuin naast de kooi besproeit een oudere man met een groen gietertje zijn planten. “De schaapsherder woonde hier.” Hij wijst op zijn huis waar ‘Schepershof’ op een bordje staat. Of ik weet wat dat betekent? “Scheper betekent herder. Dus dit is het huis van de schaapsherder.” Hij wenst me “een prettige dag verder” en schuifelt met z’n lege gietertje zijn herderswoning binnen.

Parijse soes

Even van de route af vind ik in het dorpscentrum een terrasje voor koffie en een Parijse soes – heerlijk, maar machtig. Dan begint deel twee van mijn wandeling: etappe 10. Die voert eerst langs akkers en weilanden waar koeien zonder schaduw in de zon staan. Zielig gezicht.

Stenen Tafel

Heidegebied nummer vier dient zich aan: de Noorderheide. Al snel kom ik langs de Stenen Tafel, een monument ter ere van het 25-jarig jubileum van Wandelplatform-LAW (1980-2005), nu Wandelnet. Een granieten tafel met rotsblokken eromheen als zitjes. Misschien niet de bedoeling, maar ik ga op de tafel zitten waar het gladde graniet heerlijk verkoelend is voor de billen.

Mini-Posbank

De Noorderheide gaat er vandaag met de titel Miss Zwerfpad vandoor. De heide is hier glooiender – een soort mini-Posbank. Je loopt tussen hoge dennen, berken en eiken, over afwisselende paadjes. Onderweg passeer je een replica van een prehistorische grafheuvel.

Paasheuvel

Vlak voor het eind in het dorpje Vierhouten kom je langs de Paasheuvel. Hier organiseerde vanaf 1922 de Arbeiders Jeugd Centrale vakantiekampen voor kinderen van arbeiders. Zingen, dansen, discussiëren, wandelen en kampvuren stoken. En ik? Ik heb nu alweer zin in de volgende etappe.

Wandeldatum en routebeschrijving

Deze wandeling heb ik gedaan op donderdag 3 juli 2025, waarbij ik twee etappes heb gelopen: 9 en 10 op Wandelnet. De meest recente versie van routebeschrijving, kaartje en gps-track kun je gratis downloaden op Wandelnet.

Etappe 9 op Wandelnet.nl >>

Etappe 10 op Wandelnet.nl >>