Veluwe Zwerfpad vs NS-wandeling: wie wint?

Gaat het Zwerfpad de strijd aan met de populaire NS-wandeling Veluwezoom? Beide routes starten in Dieren, slingeren door de bossen van de Veluwezoom en doorkruisen de Posbank. Maar dan houdt de overeenkomst op: het Veluwe Zwerfpad kiest z’n eigen route − verrassend anders, met eigen charme.

Strook van asfalt, steek van jaloezie

Helaas begint het Zwerfpad vlak buiten Dieren met twee kilometer kaarsrecht fietspad. Terwijl de NS-wandelaars de Carolinaberg beklimmen en over fraaie beukenlanen stappen, loop ik rechtlijnig over asfalt. Chagrijn ligt op de loer, ondanks het zonovergoten weer, en een steek van jaloezie geeft energie voor grote stappen.

Middachter Bossen en Lappendeken

Gelukkig verandert de ondergrond in onverhard, en de route duikt de Middachter Bossen in. Oude beuken flankeren je pad, terwijl je flink klimt. Langs de glooiende Lappendeken kijk je uit over velden als patchwork, waar wilde paarden vredig grazen. De appeltaart van de NS’ers op het beschaduwde terras van de Carolinahoeve kun je bijna ruiken, maar jij geniet van puur natuur.

Op naar de Posbank

Het pad stijgt naar de Rouwenberg (86 m). Zweet parelt over mijn rug, maar de loofbossen wuiven koelte toe. Vanaf een hooggelegen brug over de Holle Weg lonkt de Posbank. Het Herikhuizerveld − de officiële naam − ontvouwt zich, een heuvelachtige heidepracht die vooral tijdens de bloei een van de mooiste plekken van Nederland is.

Schoonheidswedstrijd

Vandaag woedt een strijd tussen twee schoonheidskoninginnen: paarse heide en fotogenieke wolkenluchten. Wandelend over een hooggelegen paadje langs de rand van de Posbank schiet ik plaatjes in hoog tempo, terwijl de zeldzame wandelaar die me tegemoetkomt even knikt: mooi hè?

Paviljoen De Posbank

Bij een kiosk die meestal gesloten is, daal je via een lange trap af naar Rheden. Een U-bocht leidt langs glooiende velden omhoog. Hier neemt de zon me ongenadig te pakken. Gelukkig schiet paviljoen De Posbank te hulp. Latte en muffin in de schaduw, en even het gewicht van de moeie voeten.

Slingeren langs panorama’s

Het pad klimt opnieuw naar de Posbank. Een kilometer wandel je in de voetsporen van de NS’ers, daarna kiest de route haar eigen weg. Kleine zandpaadjes − slingerend, stijgend, dalend − verstoppen zich tussen berken, beuken en eiken, terwijl uitgestrekte panoramische uitzichten aan je voorbij trekken alsof de Veluwe je een privé-expositie cadeau doet.

Zwitserland op de Veluwe

De dicht opeengepakte hoogtelijnen op het kaartje doen denken aan Zwitsers hooggebergte, terwijl de grappige veldnamen je laten glimlachen: Hangmat, Potjes, Potjesberg. Overal worden je ogen betoverd, al laat de herder met zijn schaapskudde zich vandaag niet zien. Bankjes schieten tekort, maar gelukkig springen omgevallen bomen altijd bij.

De Posbank: panoramisch hoogtepunt

Over bankjes gesproken: de stenen bank ‘De Posbank’ (1918) prijkt op een heuvel van 90 meter. Vanaf het balustrade-plateau kijk je uit over glooiende heidevelden tot het Duitse Reichswald. Het paviljoen lonkt, maar ik slinger verder over de heide.

Noordwaarts over stille heide

Waar de NS-wandeling naar het zuiden buigt, koers jij noordwaarts, richting de Rheder- en Worth-Rheder Heide. Je ruilt de drukte in voor de weidsheid van een paarse hoogvlakte. Slechts één wandelaar kom ik tegen. In de verte tekent de Tafelberg (103,9 m) zich af.

Dansend landschap

De Tafelberg bereik je net niet, want nu pak je een breed pad door berkenbos, kaarsrecht maar idyllisch. Met elke stap verandert het landschap subtiel: zonlicht dat tussen de berken danst, schaduwen die meebewegen, een bijna magische rust.

Vlakte, wouw en raven

De bomen wijken en onthullen een vlakte met hoge grassen, sporadische heide en imposante dennen en eiken. Mulle zandpaden vragen conditie, maar het uitzicht beloont je inspanning. Hoog in de lucht cirkelt een rode wouw − slank, sierlijk, elegant. Drie raven vliegen over, druk naar elkaar kraaiend en pikkend verzorgen zij vandaag de luchtshow.

Kabouterbankje

Een hoge toren prijkt in de verte, de route stevent eropaf langs een heuvel met een schilderachtig berkje. Een kabouterbankje blijkt toch ideaal om even te genieten van een glinsterende vennetje en de weidsheid, bespikkeld met dennen zover het oog reikt.

Brandtoren voor moedigen

Brandtoren Rozendaalse Veld komt in zicht. In 1949 gebouwd om bos- en heidebranden op te sporen, is dit de enige overgebleven brandtoren van Nederland. Je kunt hem tot het eerste platform beklimmen − “op eigen risico” waarschuwt een bordje. De trap schiet loodrecht omhoog en vraagt om moed. Onder mij volgt een jongetje van een jaar of acht zijn moeder, stapje voor stapje. “Gaan we helemaal naar de top?” vraagt hij opgewonden. Gelukkig niet, denk ik stilletjes. Platform 1 is hoog genoeg voor een fenomenaal uitzicht.

Tastbare stilte

Dat rechtlijnig niet saai hoeft te zijn, bewijst het vervolg. Je wandelt onverhard richting de bossen over een dalend pad omgeven door panoramische uitzichten. De stilte is bijna tastbaar. Nog één keer vang ik wolkenluchten en droomlandschap in mijn lens voordat het bos me omsluit.

Kasteel Rosendael

Ook hier is het aangenaam wandelen, maar de vermoeidheid van vele klimmetjes maakt m’n benen zwaar. De etappe eindigt bij Kasteel Rosendael, een daverend slotakkoord. Het kasteel ga ik bij de volgende etappe bewonderen, want het is van hier af nóg twee kilometer naar het station.

Die man met die website

Op het station word ik herkend door een wandelaar die NS-wandeling Veluwezoom liep, de concurrent. “Bent u misschien die man met die website…?” Klopt helemaal. We praten even en zijn het erover eens dat de heide droog is en mooiere jaren heeft gekend.

De winnaar

En de wedstrijd? De NS-wandeling wint: gevarieerder, leukere horeca onderweg en geen zwakke plekken. Toch scoort het Veluwe Zwerfpad op één punt hoger: stilte.

Wandeldatum en routebeschrijving

Deze wandeling heb ik gedaan op donderdag 22 augustus 2025, waarbij ik twee etappes heb gelopen: 17 en 18 op Wandelnet. De meest recente versie van routebeschrijving, kaartje en gps-track kun je gratis downloaden op Wandelnet.

Etappe 17 op Wandelnet.nl >>

Etappe 18 op Wandelnet.nl >>