De Wandelmaker

Als je veel wandelsites bezoekt, stuit je soms op verrassende tochten. Zoals ik bij toeval routes van ‘de Wandelmaker’ tegenkwam op Routeyou.nl, een site waar je kunt shoppen – en verdwalen – in een eindeloos woud van wandelingen. Joost van Schuppen, zoals hij eigenlijk heet, heeft tientallen routes uitgezet op en rond de Utrechtse Heuvelrug, waaronder de wandeling die ik vandaag maak.

Heilige Cunera

Vanaf het station in Rhenen wandel je naar het mooie oude centrum van deze kleine stad. Middelpunt is hier de Cunerakerk, die zo vroeg op de ochtend straalt in het winterse licht. Hij staat bekend als een van de mooiste laat-gotische hallenkerken van Nederland, gebouwd rond 1500. Rhenen was in die tijd een belangrijk bedevaartsoord. De pelgrims kwamen op de relieken van de Heilige Cunera af. De trots van de kerk is de 81,8 meter hoge toren.

Heksenverbranding

Kijk ook even naar het Oude Raadhuis dat er pal naast staat, een rijksmonument waarvan het oudste deel uit 1450 stamt. Nu biedt het onderdak aan stadsmuseum Rhenen, maar tot 1926 heeft het als raadhuis en rechtbank gediend. Eind zestiende eeuw verschenen hier vijf vrouwen voor de rechter, vertelt een bordje op de gevel. De rechtbank bestempelde ze tot heks. Hun gruwelijk lot: ze werden gewurgd en verbrand.

Uiterwaarden van de Rijn

De wandeling gaat verder langs de oude stadsmuur die oplicht in de zon. In de verte kijk je uit over de uiterwaarden van de Nederrijn. Een traject waar je ook een bootcamp-workout kunt doen – burpees, one leg romanian deadlift – brengt je in landelijk gebied. Velden, bossen in de verte, doodse stilte. Ongemerkt ben je al flink gestegen, want nu daal je steil af door het bos.

De hekken van Tangh

Landgoed de Tangh heet het hier. Het landhuis – particulier bewoond – ligt diep verscholen in het bos en krijg je niet te zien. Roestige hekken bewaken de privacy van de bewoners, maar je pakt een paar mooie bomenlanen die wel toegankelijk zijn. En ook hier heb je tussen de bomen doorkijkjes naar de rivier in de diepte en de Betuwe daarachter.

Op eigen risico

Lekker stil is het hier. Een enkele hondenuitlater en een jogger in de verte, dat is alles. Langs het pad de resten van een duif na een aanval van buizerd of wouw: een verzameling veertjes. Een boerderij in de diepte ligt te dampen in de zon. De wandeling daalt ernaar af over een ‘eigen weg’ die ik ‘op eigen risico’ moet nemen, aldus een bordje. Vooruit dan maar weer, de Wandelmaker zal het wel weten.

Mysterieuze sfeer

Een bakstenen schuur, een tractor met grijper die driftig bezig is iets te verplaatsen en een hoge rookpluim. Fel tegenlicht zorgt voor een mysterieuze sfeer die ik fotografisch probeer te vangen. “Weet je wat dat is.” Een stem achter me. De boer op klompen, wijzend op de rookpluim. “Er staat iets in de fik?” probeer ik. Hij schudt lachend z’n hoofd: “Dat is broei. Daar ligt een flinke bulk mest. Als dat inklinkt, ontstaat een partij hitte van heb ik jou daar.”

Plantage Willem III

Met dit weetje op zak wandel ik verder tussen paardenrijke weilanden links en bietenvelden rechts. Heuvelende bossen volgen, waarna het pad weidse slingers trekt door kaalgeslagen heuvels met af en toe een zilverberk of vliegden. Plantage Willem III heet dit deel van de Utrechtse Heuvelrug. Achteromkijkend zie je de uiterwaarden van de Rijn in de diepte.

Tabaksteelt

Willem III is een oude tabaksplantage, ontstaan in 1853. De smeltwaterdalen op de warme zuidhellingen van de Heuvelrug – ontstaan in de voorlaatste ijstijd – waren zeer geschikt voor de tabaksteelt. Maar het tabaksmozaïekvirus deed de planten de das om. De grond verschraalde vervolgens door intensieve landbouw. Nu is het een van de grootste schraalgraslanden van Europa.

Heuvelrug-bossen

Landgoed Prattenburg biedt van die typische Heuvelrug-bossen. Brede lanen met een mix van oude beuken en naaldbomen, veel omgevallen bomen, wat hoogtemeters nu en dan. De Wandelmaker haakt aan op de NS-wandeling die hier loopt, om even later over te stappen op het Utrechtpad. Dan vindt hij het tijd voor weer een eigen kronkelpaadje door het bos. Je moet niet bang zijn om af en toe een omgevallen boom over te klimmen.

Ardennen-vibes

Dan stijg je tot grote hoogten: je komt bij de Elsterberg. De ‘bergkam’ biedt vergezichten over uitgestrekte heidevelden en de Gelderse Vallei. In zuidelijke richting kijk je tot in de Betuwe en in de verte schittert ook weer de Rijn. Met 62.5 meter behoort de Elsterberg tot de hoogste toppen van de Utrechtse Heuvelrug. Je krijgt hier beslist ‘Ardennen-vibes’.

Eenzame eik

Na een afdaling ga je weer fors klimmen. Hijgerige stappen leiden naar een boom die Google Maps bestempelt als ‘Eenzame eik’. Een prachtexemplaar is het, hij stamt al uit 1792. Maar eenzaam zou ik hem niet willen noemen: hij is omgeven door acht bankjes waar regelmatig wandelaars komen rusten en hij biedt onderdak aan tal van vogels en insecten.

Mas Montagne

De eik wordt omgeven door een sterrenbos in de vorm van een wagenwiel met acht spaken, waarbij de spaken de paden zijn. Eén zo’n spaak voert je naar vergezichten over de ‘Salamanderheide’. Op heldere dagen zie je hier de kerktorens van Betuwse dorpen. Afdalend bereik je midden in het bos Mas Montagne (Frans voor bergboerderij), lekkere plek voor koffie met een taartje, beide biologisch.

Tabaksteeltmuseum

Het pad slingert door weilanden langs voormalige tabaksschuren. Eentje is tevens bezoekerscentrum, waar twee dames met plezier alles uit de doeken doen over de tabaksteelt. Even verder wandel je het dorpje Amerongen binnen door pittoreske straatjes. Je komt ook langs het Tabaksteeltmuseum; het beeldje dat ervoor staat, stelt een sigaar voor.

Kasteel en theeschenkerij

Kasteel Amerongen krijg je nu snel in zicht. Dit fraaie kasteel in de uiterwaarden van de Nederrijn staat in de Top 100 van Nederlandse monumenten. De kasteeltuinen zijn te bezoeken en in de voormalige paardenstallen kun je aan de koffie of thee in Annebetjes theeschenkerij.

Ridder van Zuylestein

Landgoed Zuylestein komt vervolgens op je pad, een oude Ridderhofstad. Bossen, landerijen, een moestuin met landgoedwinkel en – verscholen achter een bakstenen muur – het landhuis waar ooit een ridder woonde. Een stukje langs de weg brengt je bij het kerkje van Leersum. Een wandeling die nieuwsgierig maakt naar de andere routes van de Wandelmaker.

Wandeldatum en routebeschrijving

Deze wandeling heb ik gedaan op woensdag 8 januari 2025. De meest recente versie van routebeschrijving, kaartje en gps-track kun je gratis downloaden op Routeyou.nl.

Bekijk op Routeyou.nl >>