Damrak: drukke haven

Op diezelfde Dam start deze wandeling ook, zoals alle negen wandelroutes van Gijs & Floor (waaronder een heuse Kerstwandeling). Over het Damrak wandelen we richting Centraal Station. Bijna niet te geloven dat dit ooit een drukke haven voor de binnenvaart was. Een overblijfsel daarvan is het rijtje fotogenieke pakhuizen aan de Warmoesstraat. Nu is het Damrak vooral een potpourri van gokpaleisjes, winkelketens en vreet- en zuiptenten voor toeristen.

Publieke Werken

Op de hoek met de Prins Hendrikkade passeer je het Victoriahotel, het eerste hotel van Nederland met elektrisch licht. Kijk vooral om naar de twee merkwaardige oude huisjes waar het hotel omheen gebouwd is. De architect besloot ze te laten staan omdat de eigenaren een te hoge prijs vroegen voor overname. De huisjes spelen ook een rol in de roman Publieke Werken van Thomas Roosenboom.

Tunnel met tegeltableau

Je duikt onder het Centraal Station door via een fiets- en voetgangerstunnel, die betegeld is met een ontwerp van Irma Boom. Het tegeltableau beeldt een haringvloot met een oorlogsschip uit, naar een bekend werk van Cornelis Bouwmeester uit de 18de eeuw. Gijs & Floor vertellen een smakelijke anekdote: “Irma Boom verving het oorspronkelijke Rotterdamse wapen op het schip door het Amsterdamse. Een relletje was geboren en het riep vooral hilariteit op bij de Rotterdammers, 020 stond in haar hemd.”

Interessante weetjes

En dat is het leuke van het wandelboek van Gijs & Floor: over veel highlights waar de wandeling langs voert, dissen ze interessante weetjes op. Vooral over architectuur vertellen de routemakers met kennis en humor – ze zijn allebei Amsterdammers, historici en architectuurliefhebbers.

Badkamer van Justitie

We wandelen langs het IJ, een onoverzichtelijk gebied waar je altijd tegenwind hebt, vandaag bijgestaan door miezerregen. Het volgende – letterlijke – hoogtepunt is het IJdock: een verzameling hoge, merkwaardig gevormde gebouwen, met op de kop het Paleis van Justitie. De volksmond heeft dat gebouw tot ‘badkamer’ bestempeld, vanwege de betegelde gevels.

Goedkoop gebouw

Verderop wijzen Floor & Gijs ons op een wit gebouwtje dat we altijd straal voorbij zijn gelopen: gebouw Goedkoop aan de Westerdoksdijk 40, het enige even nummer hier en tevens het enige gebouw aan het water. Inderdaad is het een karakteristiek pand als je er goed naar kijkt. In het gebouw zetelde decennialang Reederij Gebr. Goedkoop die met z’n sleepboten in de Amsterdamse haven werkte. De eerste verdieping telde vroeger zes kapiteinswoningen. Het pand staat op de lijst van jonge monumenten.

Weidse uitzichten

Verder gaat het, richting de voormalige havenpier Het Stenen Hoofd. In de zomermaanden vind je hier een hip stadsstrand met openluchtbioscoop, in de winter fungeert het als hondenuitlaatplek. De Silodam is dan niet ver meer. Loop die vooral even af, want vlak voor het einde kun je het gebouw doorsteken. Een houten terras trakteert je dan op weidse uitzichten over het IJ.

Duurste appartement van NL

Via een sfeervol haventje, waar kunstenaars en ex-krakers de dienst uitmaken, kom je langs het gigantische Pontsteigergebouw, dat ook wel bekendstaat als Miljoenengebouw. Het 85 meter hoge gebouw uit 2015 verdeelde van meet af aan de meningen onder architecten en bewoners. Bijvoorbeeld over de miljoenenappartementen van horecatycoon Won Yip. Op de 25ste etage vind je zijn penthouse van 1440 vierkante meter dat 16 miljoen euro heeft gekost, het grootste en duurste appartement van Nederland. Zeker is dat het ontwerp de stedelijk horizon domineert.

Amsterdamse School: Het Schip

De route vervolgt door een nieuwbouwwijk in retro Amsterdamse Schoolstijl. Dat smeekt om het echte werk, en dat krijgen we even verder als we de Spaarndammerbuurt in wandelen, een volksbuurt uit de 19de eeuw met destijds woningen voor havenarbeiders. Hier vinden we een kroonjuweel van de Amsterdamse School: Het Schip uit 1920. Een fantasierijk gebouw dat inderdaad iets wegheeft van een gigantisch schip.

Ingenieus metselwerk

Wandel er vooral helemaal omheen, en vergaap je aan alle details: de torentjes en nissen, het ingenieuze metselwerk, de kunstig afgewerkte balkons en de golvende gevels die deels bekleed zijn met dakpannen. Elke keer als je kijkt, zie je weer iets nieuws. Het Schip heeft ook een interessant museum aan boord, dat uiteraard is gewijd aan de Amsterdamse School.

Realeneiland, Prinseneiland & Bickerseiland

Gijs & Floor voeren je langs andere architectonische kunststukjes in deze buurt, zoals het Zaanhof. Daarna gaan we het spoor onderdoor langs de Haarlemmerpoort, voor een tocht over de Westelijke Eilanden: Realeneiland, Prinseneiland en Bickerseiland. Deze eilanden zijn in de 17de eeuw aangelegd voor allerlei havenbedrijven: pakhuizen, scheepswerven, haringrokerijen, teerkokerijen en de houthandel natuurlijk.

Charmante sfeer

De charmante rommelige sfeer van vroeger – met pakhuizen, scheepwerfjes en bedrijvigheid – vind je hier nog steeds. Al hebben de routemakers jammer genoeg niet de vele dorpse straatjes opgenomen die je op deze eilanden kunt vinden.

Kruip-door-sluip-door

Opnieuw ga je het spoor onderdoor en je wandelt over de levendige Haarlemmerdijk. Op de fotogenieke Eenhoornsluis heeft een rij verregende hangduiven de brugleuning ingepikt. Via een kruip-door-sluip-door-route knoop je nu het ene nauwe steegje aan het andere en voor je het weet komt de Dam alweer in zicht. Aangename én leerzame wandeling!