Over statige lanen, ruige heide en oeroude grafheuvels wandel je door het Evertsbos bij Anloo. Je passeert een pinetum en de grootste rododendron die je ooit zult zien. Behalve een Wunderkammer van de natuur is dit ook een schatkamer van de geschiedenis, met sporen die duizenden jaren teruggaan.
Officieel start de route bij parkeerplaats Galgwanderveen in Eext, maar ik vertrek bij camping De Hondsrug – een fraaie aanlooproute over een brede bomenlaan (2 km extra). Je duikt onder de drukke provinciale weg door. De N34 kreeg van Drentse marketeers een nieuwe naam: Hunebed Highway. Slim bedacht, en terecht: de weg slingert als een archeologische tijdlijn langs tientallen hunebedden. Onder andere in Borger, de ‘hunebedhoofdstad van Nederland’.
Een van die hunebedden bewonder je later op de route, maar eerst sla je van de brede beukenlaan af. Na een zwaar houten klaphekje stap je een heideveld op. Hier grazen vaak de Drentse heideschapen van de ‘Stroomdalkudde’ − alweer zo’n naam die waarschijnlijk is ontsproten aan het fijne pennetje van marketeers.
Vandaag zijn de schapen afwezig, maar het ruige veld met struik- en dopheide ligt er schitterend bij. De lucht ruikt naar natte heide, vermengd met het hars van de dennen. De novemberzon speelt zachtjes over de boomtoppen en laat ze spectaculair van kleur verschieten. Deze zondag genieten wandelaars en fietsers van het kleurenfeest; doordeweeks heerst hier de stilte.
Een smal, met wortels doordesemd pad kronkelt door de bosrand en biedt fraaie doorkijkjes. Links schemert een heuvel tussen de berken: een enorme rododendron, het indrukwekkendst in het voorjaar, als hij uitbarst in paars en roze bloei. Nu lijkt het alsof een reus hier ligt te slapen onder een deken van groen.
De heide gaat over in bos, met hier en daar een open veldje waar ik bij schemering wel eens een ree zag grazen. Na een braakliggende akker duikt het pad een dicht dennenbos in. De laagstaande zon doet wat hij kan, maar het donker laat zich niet makkelijk verdrijven. Stilte daalt neer, op het tikken van een grote bonte specht na. Links en rechts speur ik naar wegschietend wild – vergeefs. Alleen vier kraaien stijgen krassend op in het bleke licht.
Een pad als een donkere tunnel leidt stap voor stap naar het licht. Aan de bosrand stap je een idyllisch schilderijtje binnen: over een akker, geflankeerd door herfstig bos, kijk je naar de skyline van het dorpje Anloo, met een Saksische boerderij en het schattige Magnus-kerkje. Op een bouwvallig bankje geniet ik van het uitzicht. De verwarmende zon is weldadig na het kille dennenbos.
De route voert opnieuw het bos in, dat hier vriendelijker oogt: een mengsel van naald- en loofbomen. Een paadje slingert tussen dikke lariksen die door een zee van rood verkleurde varens lijken te waden. Verderop nemen beuken het over, en het zonlicht hangt vrolijk gekleurde slingers en lampionnetjes tussen de takken.
Maar het bos verbergt meer dan kleur: ook verhalen. Allereerst in de vorm van hunebed D11, een bouwwerk uit de steentijd. Leden van het trechterbekervolk sleepten hier hun zwerfstenen bijeen om een grafmonument te bouwen. Ze moesten eens weten dat 5000 jaar later kinderen verstoppertje spelen tussen hun stenen. Ik kruip er ook maar eens onder.
Hou de bosranden in de gaten: hier speelt de herfst zijn mooiste voorstelling. Met in de hoofdrol donkergroene dennen naast berken, beuken, eiken en lariksen die allemaal op hun eigen manier verkleuren. Een palet dat alleen een meesterschilder durft te mengen.
Twee hoogtepunten dienen zich aan. Je wandelt tussen rijen rododendrons die in de lente uitbundig bloeien, maar ook nu een fraai decor vormen. En tussen die rododendrons ligt pinetum Ter Borgh – een naaldbomentuin met meer dan 500 coniferen uit alle windstreken.
Het gaat misschien wat ver om een begraafplaats een hoogtepunt te noemen, maar mooi gelegen is het urnenveld Anloo zeker. Je ziet het tussen beuken en Douglassparren liggen, met op de achtergrond het Eexterveld waar het Anloërdiepje – een zijstroom van de Drentsche Aa – ontspringt. De urnen rusten tot in de eeuwigheid in kleine grafheuvels. Toepasselijk, want vlakbij ligt nog een urnenveld uit de late bronstijd.
Het bos ademt de droom van Everhardus Everts, houthandelaar uit Wildervank. Vanaf 1914 vormde hij hier zijn groene ideaal: lanen die als linialen door het landschap lopen, houtsingels die beschutting bieden aan reeën en vogels, en 25 mammoetbomen die als tijdwachters tussen de inheemse bomen staan. Landgoed Terborgh noemde hij het, maar iedereen kent het als het Evertsbos.
Een statige beukenlaan voert door het bos van Everhardus en gaat over in een slingerend pad dat uitkomt bij iets bijzonders: het Galgwanderveen, een pingoruïne uit de laatste ijstijd toen Drenthe nog een toendra was. Dieprood verkleurde bomen vermenigvuldigen zich in het spiegelgladde water. In lente en zomer wemelt het hier van vlinders en libellen, terwijl groene kikkers en hazelwormen rusten in het riet.
Een smal pad schiet tussen twee grafheuvels uit de Bronstijd. Onder je voeten ligt geschiedenis: al ver voor het begin van de jaartelling liep hier een weg waar karren overheen ratelden. Bij opgravingen tekenden hun wielsporen zich nog in het zand af. Waarschijnlijk liep deze prehistorische weg over de hele Hondsrug.
Langs omgevallen bomen kronkel je verder tot je weer bij het heideveld uitkomt. Hier kun je nog naar het oorlogsmonument lopen. Grote keien markeren de plek waar ooit een ‘onderduikershol’ voor verzetsmensen lag. Drie van hen werden opgepakt en geëxecuteerd in kamp Westerbork. Drie dagen voor de bevrijding werden nog eens tien verzetsmensen hierheen gebracht en vermoord.
Triest einde van een vrolijk stemmende wandeling die ik al talloze malen heb gemaakt. Is hij je te kort? Een mooie Groene Wissel van 10 kilometer gaat ook door het Evertsbos en pakt daarbij het pittoreske dorpje Anloo mee. Inclusief foto’s van woest bloeiende rododendrons!
Groene Wissel Landgoed Ter Borgh >>
Deze wandeling heb ik gedaan op zondag 9 november 2025. De meest recente versie van routebeschrijving en kaartje kun je gratis downloaden op Staatsbosbeheer.nl.
Op Natuurhuisje.nl vind je unieke vakantiehuisjes midden in de natuur. In een natuurhuisje kun je je heerlijk terugtrekken van het drukke, dagelijkse bestaan. Je komt helemaal tot rust.